Kategorie

Znaczenie społeczne studiów europejskich

Kiedy ponad dziesięć lat temu Senat Uniwersytetu Warszawskiego powołał do życia Centrum Europejskie, trudno było znaleźć absolwentów studiów posiadających wiedzę dotyczącą Europy i integracji europejskiej w szczególności. Dzisiaj sytuacja wygląda nieco inaczej. Mury Centrum Europejskiego opuściło z górą dwa tysiące absolwentów studiów licencjackich i podyplomowych (nie licząc przeszkolonych bardziej specyficznie nauczycieli, bibliotekarzy, sędziów i adwokatów, pracowników leśnictwa, energetyki i innych sektorów gospodarki). W krajach Unii Europejskiej na zajęcia związane z problematyką europejską jest, w chwili obecnej, zapisanych ponad ćwierć miliona studentów.

W Polsce zapotrzebowanie to jest szczególnie widoczne w administracji państwowej i samorządowej, biznesie, szkolnictwie, środkach masowego przekazu itd. i wynika z różnorodnych uwarunkowań, w tym także o charakterze ogólnohistorycznym. W rezultacie rozpoczętych po drugiej wojnie światowej procesów integracyjnych w Europie powstała bowiem nowa rzeczywistość, która głęboko wpływa na życie codzienne dziesiątków milionów obywateli praktycznie we wszystkich dziedzinach: polityce, prawodawstwie, gospodarce, kulturze itp. Codziennością Europy stała się wzmożona wymiana ludzi, dóbr, usług i kapitałów, a także wartości i wzorców kulturowych. Wszystko to tworzy dynamiczny obieg ludzi i idei, który najprawdopodobniej przyspieszy jeszcze w niedalekiej przyszłości. Nie dziwi zatem, że uwaiga środowisk akademickich kieruje się w stronę badań nad kierunkami procesów integracyjnych, ich konkretnymi społecznymi i politycznymi implikacjami, jak również konsekwencjami dla naszego zrozumienia świata oraz dla tradycyjnych pojęć demokracji, suwerenności i tożsamości narodowej.

Jakie są zatem szczególne kompetencje, na które zapotrzebowanie występuje już obecnie i które będą tym bardziej poszukiwane w przyszłości? Podstawowym założeniem programu studiów europeistycznych w Uniwersytecie Warszawskim jest osadzenie tych kompetencji w kombinacji wiedzy socjopolitologicznej i kulturowej. Doświadczenia zachodnioeuropejskie dowodzą, że jednostronne socjopolitologiczne czy jednostronne kulturowe podejścia do konkretnych europejskich problemów nie są już w stanie zapewnić ani ich adekwatnego zrozumienia, ani dostarczyć metod ich rozwiązywania. Świadomość tego faktu wydaje się być powszechna. Tym bardziej zatem dziwi, że programy akademickie dotyczące problematyki europejskiej są ciągle naznaczone stosunkowo sztywnymi granicami przebiegającymi pomiędzy ustalonymi, tradycyjnie pojmowanymi dyscyplinami. Podstawowym celem programu studiów’ europeistycznych prowadzonych w Uniwersytecie Warszawskim jest zamknięcie tej interdyscyplinarnej luki dzięki zintegrowaniu owych oddzielnych perspektyw’ w interdyscyplinarnym curriculum.

Leave a Reply