Kategorie

Wielowymiarowe oddziaływania różnych czynników

J.Kochanowicz w odniesieniu do Polski i innych krajów naszego regionu dodaje będziemy mieć do czynienia z systemem gospodarczym polegającym na współistnieniu wyspowego rodzimego kapitalizmu, znacznego sektora państwowego i para- państwowego oraz międzynarodowych korporacji’ (Transformacja Polska w świetle socjologii historycznej. Między Trzecim Światem a państwem opiekuńczym, lamże, s.36). (brak lub słabość klasy średniej, niewielki popyt wewnętrzny, oddziaływanie reguł i struktur odziedziczonych po socjalizmie państwowym).

Wyróżnikiem global!stycznego podejścia do rozwoju społecznego jest dostrzeganie także wielowymiarowych oddziaływań różnych czynników’: politycznych, gospodarczych, technicznych oraz kulturowych. Jednym z aspektów takich oddziaływań jest przełamywanie podziałów na „centrum” i „peryferie”. Skrócenie cykli zmian cywilizacyjnych spowodowane m.in. rosnącym wpływem nowych technologii oraz dużymi przepływami kapitałowymi sprawia, że takie podziały zaczynają tracić na ostrości i przebiegają według odmiennych kryteriów’. Uwagi te odnoszą się szczególnie do Unii Europejskiej, gdzie relacje między centrum i peryferiami zacierają się wewnątrz centrum i wewnątrz peryferii. Stają się bardziej pły nne, jak w dużych miastach, w których bogactwo Zachodu sąsiaduje często z dzielnicami emigrantów z Afryki lub Azji. Jak pokazują przykłady Irlandii czy Bawarii, mogą także pojawiać się nowe centra rozwojowe.40

Równocześnie odmienny status korporacji ponadnarodowych już obecnie kształtuje w wielu krajach, także zachodnich, wyraźny podział na sektor globalny, włączony w sieci międzynarodowych powiązań, oraz sektor lokalny, zapóźniony i działający według innych reguł. O poziomie rozwoju poszczególnych społeczeństw decyduje w rosnącym zakresie skala i siła umiędzynarodowionego sektora globalnego. Europa nie jest pod tym względem wyjątkiem. W takiej perspektywie negacja integracji z UE mogłaby prowadzić do wyłączenia Polski z korzyści uczestnictwa w kontynentalnej regionalizacji i procesach globalizacji nie dając jednocześnie środków obrony przed ich negatywnymi aspektami. Po półwieczu socjalizmu państwowego nasz kraj znajduje się bowiem na zbyt niskim poziomie rozwoju instytucji politycznych i rynkowych, by bez członkostwa w Unii Europejskiej (i dostępu do zasobów, którymi dysponuje to ugrupowanie), móc sprostać wyzwaniom nowej fazy ewolucji kapitalizmu i stosunków międzynarodowych.

Leave a Reply