Kategorie

Teorie światowego systemu

Teorie światowego systemu zaowocowały wieloma koncepcjami: periodyzacji i dynamiki jego przekształceń wraz z wpływem na państwa i grupy państw, warunków i strategii przejścia do grupy krajów o innym statusie oraz powstawania i wzorów działania ruchów antysystemowych (I.Wałlerstein) długich fal kolonializmu i dekolonizacji badanych równolegle z perspektywy rdzenia, jak i peryferii (A.Bergesen, R.Schoenberg) rozwoju lokalnego w ujęciu teorii systemu światowego (Chiny, Hongkong, Europa Wschodnia) lub deidustralizacji i reidustrializacji w USA.

Rekomendacje związane z praktycznymi zastosowaniami tego paradygmatu zwracają uwagę na potrzebę strategii nowych ruchów społecznych na poziomie ponadnarodowym, które mogłyby zmienić globalne reguły gry. Jego zwolennicy przyjmują bowiem, że dalsze funkcjonowanie systemu światowego w dotychczasowej formie odbiega faktycznie od standardów demokracji, zarówno na płaszczyźnie międzynarodowej (narastające dystanse pomiędzy krajami i grupami państw), jak i wewnętrznej (nowe typy zróżnicowań i konfliktów, wykluczenie znaczących grup społecznych). W tej perspektywie teoretycznej nowe ruchy społeczne przejmują bowiem rolę dawnych ruchów robotniczych i lewicowych, mających charakter antysystemowy lub reformatorski. Za ich współczesne odpowiedniki można uznać działania ruchów antyglobal!stycznych, ekologicznych i feministycznych, kwestionujących z różnych punktów widzenia ekonomiczną i kulturową racjonalność współczesnego kapitalizmu oraz domagających się jego przekształcenia na nowych zasadach.8

Leave a Reply