Kategorie

Teoria endogennego rozwoju społecznego

Ostatni z omawianych paradygmatów, to koncepcje rozwoju endogennego, opartego na zasobach wewnętrznych. Nie są one w pełni ukształtowane i w ich przypadku można mówić raczej o różnorodnych koncepcjach niż o spójnym paradygmacie z wykrystalizowanymi założeniami. Koncepcje te, słabo wyartykułowane teoretycznie i metodologicznie, wymagają jednak przywołania ze względu na ich rosnącą rolę polityczną, także w krajacłi rozwiniętych. Koncepcje zaliczane do tego paradygmatu (określanego też mianem „populistycznego”) są produktem zużywania się i ograniczeń obecnego kształtu zachodniej liberalnej demokracji, traktowanej często zbyt pośpiesznie – jak w pracach Fukuyamy – w kategoriach ostatecznej formy lądu społecznego, zwłaszcza po upadku komun izmu. Wyrastają one przede wszystkim z krytyki elit oskarżanych o kierowanie się interesami ponadnarodowymi (wielkich korporacji, rządów innych krajów-) oraz pojmowania rozwoju na sposób technokratyczny, który miernikiem sukcesu czyni głównie rosnący dochód narodowy.

Głównym wspólnym mianownikiem teorii endogennego rozwoju społecznego jest negacja neoliberalizmu gospodarczego i eklektyzm ideologiczny. Nie tworzą one żadnych fundamentów doktrynalnych, odwołują się równocześnie do haseł różnych ideologii, często zwalczających się na gruncie teoretycznym. W rozmaitych proporcjach zawierają elementy nacjonalistyczne, konserwatywne, socjalistyczne (zwłaszcza w sferze gospodarczej), a niekiedy także anarchistyczne. Takie połączenie jest możliwe ze względu na ich ainteiektualizm przejawiający się w unikaniu formowania teorii i programów oraz niechęci do inteligencji i klasy średniej posądzanych o niezrozumienie potrzeb „prostych ludzi”. Podkreślają natomiast konieczność zakorzenienia jednostki we wspólnocie, wierność rodzimym tradycjom, kulturze i reiigii. Głoszą obronę narodowych systemów wartości i interesów, których gwaranta upatrują często w osobach charyzmatycznych przywódców politycznych bądź religijnych. Odrzucają zwykle uniwersalne modele rozwoju, koncentrując się na tym, co jest specyficznie narodowe lub dotyczące pewnej grupy krajów.

Leave a Reply