Kategorie

Strategia „modernizacji przez integrację”

Strategia „modernizacji przez integrację” ma także inne kontrowersyjne strukturalne następstwa. Ich wskaźnikiem jest m.in. duży deficyt handlowy Polski z krajami UE, utrata 1-2 min miejsc pracy spowodowana liberalizacją importu oraz przejmowanie przez kapitał zagraniczny udziału w rynku i własności najbardziej dochodowych przedsiębiorstw’. Nastąpiło skumulowanie kosztów unowocześnienia kraju z kosztami integracji z silniejszymi gospodarkami Unii. Spowolnienie wzrostu wynika bow iem po części także z „zewnętrznych” warunków działania polskich przedsiębiorstw. Od podpisania Układu Europejskiego w 1994 r. zniesiono podatek importowy, obniżono stawki celne na artykuły przemysłowe (średnio z 23% do 2,1% w 1999 r.) i prowadzono politykę wzrostu wartości złotego. Według niektórych szacunków, czynniki te ograniczyły konkurencyjność rodzimych firm na rynku wewnętrznym i za granicą o 30- 40%28 Ważnym czynnikiem jest także protekcjonistyczna polityka handlowa Unii oraz strategie wielkich korporacji zdolnych narzucić polskim firmom korzystne dla siebie reguły gry (np. za pomocą przewagi kapitałowej i kontroli sieci dystrybucji).

Takie zjawiska i tendencje zrodziły obawy dotyczące zagrożeń o charakterze długookresowym – możliwość przekształcenia Polski w zaplecze surowcowe i rezerwę taniej siły roboczej dla krajów Unii.29 Obawy te strukturalnie przypominają sposób myślenia i argumenty znane z teorii zależności lub teorii

Analiza i ocena wpływu integracji Polski z UE w sferze społeczno-ekonomicznej

Analiza i ocena wpływu integracji Polski z UE w sferze społeczno-ekonomicznej, Rządowe Centrum Studiów Strategicznych, Warszawa 1998. rozwoju endogennego (w Polsce nie mają one jednak rozbudowanego zaplecza teoretycznego funkcjonują raczej jako zbiór krytycznych haseł i opinii wygłaszanych na marginesie sporów o politykę gospodarczą lub kontrowersji wokół integracji z UE). Początkowo przybierały one formę krytyki nowych elit politycznych i gospodarczych, zwłaszcza liberalnych, lokujących się – zdaniem oponentów -w roli pośredników, na styku interesów zagranicznych i interesów narodowych. Sposoby realizacji tego pośrednictwa stały się przyczyną zarzutów o ignorancję elit nie liczących się z dobrem własnego państwa bądź oskarżeń o korupcję służącą obcym interesom (wyprzedaż majątku narodowego, zwolnienia podatkowe i inne decyzje korzystne dla inwestorów zagranicznych). Krytyce neoliberalnej strategii modernizacji towarzyszą zwykle postulaty zmiany polityki gospodarczej, w tym większej ochrony rynku wewnętrznego i działań państwa wspierających polski kapitał, które uzasadniane są specyficznymi warunkami transformacji, zarówno w wymiarze historycznym i ustrojowym, jak również międzynarodowym. Ten rodzaj krytyki występuje wśród przedstawicieli różnych środowisk politycznych,’10

Załamanie wzrostu gospodarczego i pogorszenie nastrojów społecznych w okresie wyborów parlamentarnych (2001 r.) i sam o rząd owy cli (2002 r.) oraz kilkakrotne zmiany koalicji rządowej w czasie finalizowania negocjacji akcesyjnych, na nowo określiły przestrzeli dyskursu publicznego o strategii rozwoju kraju. Rosną wpływy i poparcie dla polityków’ populistycznych i antyeuropejskich, którzy otwarcie kwestionują kierunek transformacji ustrojowej. Ich znacząca pozycja na scenie politycznej (mierzona m.in. rolą „języczka u wagi” w Sejmie

Leave a Reply