Kategorie

Requiem dla cywilizacyjnej i politycznej solidarności Europy

Omawiana publikacja to stustronicowe requiem dla cywilizacyjnej i politycznej solidarności Europy i Stanów Zjednoczonych. Tytułowy „raj” to Europa, której beztroscy mieszkańcy żyją pod parasolem ochronnym i w znacznym stopniu na koszt potęgi militarnej USA. Centralna teza autora, mówiąca o trwałym rozejściu się dróg Europy i Ameryki, przenika przez całą pracę. Trudno się z nią nie zgodzić. Proces dojrzewania obydwu organizmów na płaszczyźnie zarówno identyfikacji kulturowej, jak i mechanizmów politycznych i gospodarczych nieuchronnie prowadzi do ukształtowania bardziej wyrazistego profilu każdego z nich. Ta i inne tezy są prezentowane w książce w formie niezliczonych i, dodajmy, irytujących powtórzeń. Na usprawiedliwienie stylu autora trzeba powiedzieć, że taka technika narracji jest głęboko zakorzeniona w amerykańskiej tradycji i występuje w innych współczesnych dziełach obliczonych na zdobycie masowej popularności.

W pierwszym rozdziale dokonano identyfikacji Europy i Ameryki. Autor wywodzi życie europejskie duchowe i intelektualne z filozofii Kanta, z jej dążeniem do osiągnięcia stanu trwałego pokoju. Stany Zjednoczone z kolei kierują się filozofią Hobbesa, w którego chaotycznym, skłóconym świecie normy prawa są bezsilne, a lad można zaprowadzić tylko silą fizyczną. Współczesna Europa to kontynent odizolowany od realnych problemów globu, wchodzący w interakcje z innymi organizmami politycznymi świata na płaszczyźnie prawa międzynarodowego, poprzez negocjacje i współpracę, w których – inaczej niż to widzą Amerykanie – nie ma miejsca na stosowanie siły przez którąkolwiek ze stron konfliktu. Jest to strategia słabszego, który z konieczności wynosi na piedestał mechanizmy negocjacyjne, konsensus, zasady prawa. Europejska strategia wyczekiwania i „uglaskiwania” agresora, która zawiodła wobec Hitlera i Husajna, wciąż jest, z podobnym skutkiem, promowana.

Leave a Reply