Kategorie

Raport CBOS

Motywując udział w referendum większość respondentów wyrażała w maju przekonanie, że głos każdego Polaka będzie ważny dla ostatecznego wyniku. Dominowało wśród nich przekonanie o patriotycznym obowiązku wypowiedzenia się w sprawie przyszłości swoich dzieci i w nuków, a także przyszłości swojego kraju. Postawy takie wiązały się z akceptacją systemu demokratycznego oraz członkostwa w UE jako elementu go wzmacniającego, jak również ogólnej kultury obywatelskiej, wyrażającej się m.in. w stałym nawyku uczestnictwa w wyborach.

Osoby nie zamierzające głosować w referendum unijnym (spadek liczby w maju do poziomu 10%) argumentowały trojako: że z obiektywnych względów nie będą mogły uczestniczyć w referendum (choroba, niedołęstwo, wyjazd), że nie mają wpływu na sprawy kraju i wreszcie, że sprawy te ich nie dotyczą i nie interesują. Relatywnie niewielki odsetek wśród nieplanujących udziału w referendum traktował to jako protest i wyraz sprzeciwu wobec akcesji. Oni też wskazywali najczęściej na niepewność przewidywań co do następstw integracji. W maju najsilniej motywowani do udziału w referendum (TNS OBOP/03/IO) byli zwolennicy Platformy Obywatelskiej oraz Sojuszu Lewicy Demokratycznej i właśnie wśród ich sympatyków odnotowano najsilniejszą jednomyślność stanowisk w tej sprawie, podczas gdy najsłabiej zmotywowany elektorat Samoobrony charakteryzował się znacznie większym zróżnicowaniem i chwiejnością opinii.

Według raportu CBOS (CBOS/03/56) przewidywano, że na udział w referendum nie będą mieć znaczącego wpływu takie cechy charakterystyki społecznej, jak: poglądy polityczne, religijność, stosunek do rządu, ocena sytuacji politycznej i gospodarczej kraju, negatywne oceny funkcjonowania demokracji w Polsce. Niektóre z tych cech mogą mieć natomiast wpływ’ na sposób głosowania popierający bądź odrzucający członkostwo.

Przewidywane wyniki wyborów w referendum w wybranych grupach społecznych

Integracja europejska jako oś podziałów społecznych: w badaniu OBOP (TNS OBOP/02/5) zadano pytania dotyczące podziałów społecznych budujących się wokół osi, jaką wyznacza ocena następstw członkostwa Polski w UE. Celem pytań było uzyskanie odpowiedzi na to, w jakiej mierze w świadomości społecznej funkcjonuje przekonanie o konfliktującym znaczeniu akcesji w środowiskach rodzinnych, w pracy, w szeroko ocenianym społeczeństwie, wśród polityków. Oceniono co prawda, że w przekonaniu większości nie ma zgody wobec integracji „wśród polityków” (64%) i „w społeczeństwie” (65%), ale wbrew przewidywaniom uzyskano wynik wskazujący, że podziały postrzegane wokół Unii były w przededniu referendum słabsze niż dwa lata wcześniej. Ponadto zróżnicowania nastawień wobec integracji w znacznie słabszym stopniu odczuwane były w środowiskach rodzinnych i zawodowych.

W tym kontekście rodziło się pytanie: jakie czynniki najsilniej będą wpływać na kształtowanie się różnic w ocenach członkostwa i tym samym wyznaczać linie podziałów między tymi, którzy w referendum poprą,, a tymi którzy zanegują członkostwo? Wyniki badań pokazały, że odsetki pozytywnych ocen integracji najsilniej różnicuje mieszkańców wsi i rolników’ (30 punktów), przedsiębiorców i rolników (35 punktów’) oraz elektorat Platformy Obywatelskiej i Samoobrony (53 punkty).

Leave a Reply