Kategorie

Napięcia i koszty transformacji ustrojowej

Uruchomione zostały procesy zasadniczych zmian strukturalnych: wzrasta rola usług w gospodarce narodowej i zmniejsza się udział tradycyjnych przemysłów i rolnictwa powiększa się sektor prywatny, rośnie znaczenie indywidualnej przedsiębiorczości i klasy średniej, zwiększają się realne dochody ludności, poprawia się struktura spożycia i wyposażenie gospodarstw domowych w dobra trwałego użytku, wydłuża się długość życia Polaków, Wzrosły także aspiracje edukacyjne (np. ponad trzykrotnie wzrosła liczba studentów), pojawiły się nowe orientacje, style życia i systemy wartości upodabniające Polskę do Zachodu. Nastąpiło otwarcie na świat, dające nowe szanse i możliwości unowocześnienia kraju (napływ inwestycji zagranicznych, import najnowszych technologii, wejście w nowe sieci powiązań gospodarczych, perspektywa członkostwa w Unii Europejskiej).13

Napięcia i koszty transformacji ustrojowej szybko pokazały jednak, że jest to proces znacznie bardziej problematyczny, niżby to wynikało z teorii modernizacji. Założenie, że socjalizm państwowy był okresową „zamrażarką” uniwersalnych procesów społecznych, które zostaną odblokowane dzięki transformacji, znalazło tylko częściowe potwierdzenie. U jego podstaw leży przeświadczenie, że społeczeństwa Zachodu stanowią jedyny punkt odniesienia

Estymacja realnej konwergencji w Polsce i w wybranych krajach Środkowo-Wschodniej Europy do roku 2040 w: Rolnicza Polska wobec wyzwań współczesności, red. T.Hunek, Warszawa 2002 H.Domański, Polska klasa średnia. Wrocław 2002 A. Koźmiński, Odrabianie zaległości. Warszawa 1998. dla krajów odchodzących od socjalizmu państwowego. Jest to perspektywa uproszczona i jednostronna, wyraźnie normatywna, niekiedy wręcz życzeniowa. Ignoruje ona doświadczenia innych regionów świata, gdzie także istnieje gospodarka rynkowa, która jednak ma charakter odmienny od rozwiniętego Zachodu.14

Leave a Reply