Kategorie

Minimum wiedzy niezbędnej do funkcjonowania obrotu

Jest to minimum wiedzy niezbędnej do funkcjonowania obrotu z punktu widzenia realizacji celów tej ustawy. Każdemu, kto uważa, że ustawodawca nadmiernie ograniczył zakres jego wolności w prowadzeniu działalności rolniczej należy polecić uważną lekturę pierwotnych wersji tego aktu prawnego (projekt rządowy i poselski), w świetle których system kontroli obrotu miał być realizowany nie tylko w formie cywilnoprawnej (pierwokup), lecz przecie wszystkim administracyjnej (wymóg uzyskiwania zgody w formie decyzji administracyjnej, kontrola po zawarciu transakcji, czy nabywcy nadal spełniają warunki, nakładanie kar finansowych itp ). Warto też mieć na względzie to, że w świetle owych projektów restrykcjami miały zostać w jednakowym stopniu objęte nie tylko transakcje przenoszenia własności, lecz również obrót dzierżawny. W swym ostatecznym kształcie ustawa poprzestaje jedynie na ograniczeniu swobody wyboru nabywcy nieruchomości rolnej, w momencie, gdy ktoś decyduje się na jej sprzedaż lub przeniesienie własności w innej formie. Nie ogranicza ona maksymalnego obszaru gospodarstw, nie reguluje obrotu dzierżawnego. Umiarkowany charakter ustawy należy uważać za jej ogromną zaletę, gdyż zmierza ona do osiągnięcia celu za pomocą świadomie dobranych środków.

– 5. Ujawnienie stanu posiadania gruntów rolnych konieczne jest przy zawieraniu każdej transakcji nabycia gruntów rolnych. Dotyczy to zarówno nabywców, którzy spełniają ustawowe kryteria, jak i tych, którzy ich nie spełniają. Praktyczne wdrożenie tego wymogu umożliwi ujawnienie zjawisk spekulacyjnych w obrocie ziemią, o ile takie zachowania będą miały miejsce. Być może ten właśnie aspekt jest faktycznym powodem uprawianej przez, niektórych krytyki tej ustawy. Państwo pozyskało dodatkowy instrument monitorowania rynku ziemi, może on służyć także kontroli lej części transakcji nabywania gruntów rolnych, w których nabywcami będą cudzoziemcy nie spełniający wymogów stawianych w ustawie.

– 6. Koszty wiążące się ze stosowaniem instrumentu pierwokupu państwowego będą relatywnie niewielkie i finansowane w ramach zadań Agencji Nieruchomości Rolnych. Wynika to z konstrukcji przepisów, które nie wymagają szczególnej rozbudowy aparatu administracyjnego, a pozwalają podejmować interwencję jedynie w uzasadnionych wypadkach. Istotą tej konstrukcji jest wymuszanie na zbywających grunty, by starali się wybierać nabywców z kręgu osób spełniających ustawowe kryteria. W ten właśnie sposób funkcjonują spółki SAFER we Francji, które – interweniując w przypadku niewielkiego odsetka transakcji – wykazały w praktyce swą wysoką skuteczność. Zdecydowana większość transakcji zawieranych na tynku gruntów rolnych po prostu odpowiada regionalnie zróżnicowanym standardom wyznaczanym przez SAFER-y.

– 7. Ustawa zawiera stosownie ograniczenia, które powinny przeciwdziałać ewentualnym próbom jej obchodzenia. Dotyczy to w szczególności zawyżania cen transakcyjnych mających na celu zniechęcenie Agencji do podjęcia interwencji. W takim przypadku istnieje możliwość zweryfikowania ceny w drodze postępowania sądowego. Ustawa przewiduje również możliwość zastosowania analogicznego do prawa pierwokupu uprawnienia przy próbach zawierania innych niż sprzedaż umów skutkujących przeniesieniem własności gruntu.

– 8. Transakcje zawarte z naruszeniem przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego są nieważne.

Ustawa już zdążyła odegrać istotną rolę, stając się jednym z czynników oddziałujących na stopień poparcia dla idei integracji. Z pewnością złagodziła ona społeczne obawy przed niekontrolowanym przez państwo wykupem ziemi przez cudzoziemców.

Leave a Reply