Korzyśći dla płci niedostatecznie reprezentowaniej

Konstytucja nie poprzestaje jednak na tej regulacji i dodatkowo w art. 33, ust. 2 dodaje listę przykładowych sytuacji, w których kobieta i mężczyzna mają równe prawa, wymieniając tu kształcenie, zatrudnienie i awanse, jednakowe wynagradzanie za pracę jednakowej wartości, zabezpieczenie społeczne, zajmowanie stanowisk, pełnienie funkcji oraz uzyskiwanie godności publicznych i odznaczeń. Lista ta ma charakter otwarty.

W art. 23, zd. 2 Karta zawiera klauzulę umożliwiającą utrzymywanie bądź przyjmowanie „środków zapewniających określone korzyści dla pici niedostatecznie reprezentowanej”. Jest to wyraźne nawiązanie do art. 141.4 Traktatu WE, co w świetle art. 51.2 Karty nie oznacza, że omawiane prawo zmienia znaczenie tego przepisu (tj. art. 141.4 Traktatu WE). Wyrażono tutaj możliwość tzw. dyskryminacji pozytywnej, czyli zróżnicowania statusu prawnego polegającego na stworzeniu określonych zabezpieczeń gwarantujących faktyczną równość.30 Głównym powodem uznania tych środków za niezbędne są względy natury biologicznej. Konstytucja nie zawiera takiego wyraźnego stwierdzenia, jednak zawiera w swej treści rozwiązania będące takimi zabezpieczeniami, np. obowiązki władz publicznych polegające na zapewnianiu szczególnej opieki zdrowotnej kobietom ciężarnym (art. 68, ust. 3) czy też na udzielaniu szczególnej pomocy matce przed i po urodzeniu dziecka (art. 71, ust. 2).

Przy okazji omawiania regulacji pozycji kobiety i mężczyzny na szczeblu konstytucyjnym należy się również zastanowić, czy w świetle obowiązujących przepisów dopuszczalna jest akcja afirmatywna wobec kobiet. Wspomniany wyżej art, 23, zd. 2 Karty posługując się sformułowaniem ,pleć niedostatecznie reprezentowana” zwraca uwagę na sferę reprezentowania danej pici na forum różnych gremiów (np. parlamentu), a więc wydaje się pozwalać na regulacje polegające na ustanawianiu minimalnej puli stanowisk przypadających kobietom. W systemie prawa polskiego, na gruncie art. 32 i 33, akcja afirmatywna byłaby chyba również dopuszczalna, jednakże należałoby tu rozważyć, czy wyznaczenie określonego parytetu nie byłoby czynnikiem krępującym wolność podejmowania decyzji wyborczej. (Trzymając się przykładu parlamentu, przyznanie określonej minimalnej puli głosów kobietom mogłoby sprawić, iż kandydatka na parlamentarzystkę uzyskiwałaby mandat zdobywając nieraz o wiele mniej głosów niż rywalizujący o ten mandat mężczyzna.)31

Leave a Reply