Główne ograniczenie podejścia modernizacyjnego

Główne ograniczenie podejścia modernizacyjnego w warunkach Europy Środkowej i Wschodniej polega na minimalizowaniu specyfiki regionu i programowaniu jego rozwoju za pomocą uniwersalnych koncepcji, w niewielkim zakresie uwzględniających lokalne odmienności i uwarunkowania. Przejawem tego ograniczenia stało się m.in. marginalizowanie faktu, że obok podobieństw do krajów zachodnich, państwa posocjalistyczne charakteryzuje również wiele znaczących odmienności zbliżających je do rozwiniętych krajów Trzeciego Świata, co ma istotne konsekwencje dla przebiegu transformacji. Występowanie takich zależności obrazują porównania dojrzałości instytucji, poziomu rozwoju gospodarczego, kształtu struktury społecznej lub konkurencyjności na światowych rynkach.13 Nieprzypadkowo na Zachodzie najbardziej reformatorskie państwa Europy Środkowej i Wschodniej rozpatrywane są w zbliżony sposób jak wiodące gospodarki Trzeciego Świata, czyli w kategoriach „rynków wschodzących” lub „wyłaniających się” (enierging markets)lć bądź wyższej grupy krajów o średnich dochodach (upper-muhUe-ittcomes economies).

Z perspektywy zachodniej nasz region ma także wiele wyróżników powodujących, że gospodarka państw posocjalistycznych w okresie wchodzenia w transformację była postrzegana jako „rozwinięta strukturalnie wadliwie”,

„Współczesny kapitalizm ma (…) różne oblicza w różnych częściach świata. Dla krajów, w których rozwinął się najwcześniej, okazał się w powszechnym mniemaniu istnym rogiem obfitości i źródłem ogromnego bogactwa materialnego Taki obraz ostro kontrastuje z rzeczywistością wielu innych krajów, które stafy się częścią międzj-naradowego systemu kapitalistycznego, krajów w których dynamika gospodarki kapitalistycznej współistnieje z utrzymującą się, a nawet, w niektórych przypadkach, pogłębiającą się nędzą” (IM..Berger. Rewolucja kapitalistyczna, op.cit., s.201 i następne).

Leave a Reply