Kategorie

Cel ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego cz. III

Nie należy oczywiście postrzegać tej ustawy jako aktu prawnego, który automatycznie zmieni strukturę agrarną polskiego rolnictwa. Ustawa nie rozwiąże sama zasadniczych problemów, jakie nieodłącznie towarzyszą sferze polityki strukturalnej, do rozwiązania których niezbędne są inne rozwiązania instytucjonalno-prawne. Dotyczy to w szczególności takich aktów prawnych, jak:

– ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników,

– ustawa o rentach strukturalnych,

– ustawa o scalaniu i wymianie gruntów,

– ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa,

– ustawa o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,

– ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.

Z punktu widzenia skuteczności polityki strukturalnej szczególną rolę wśród wymienionych aktów ma do spełnienia ustawa o rentach strukturalnych. Konieczne będą jednak w tym celu jej zmiany idące w takim kierunku, by renty strukturalne nie przekształciły się w jeszcze jedno narzędzie o charakterze przede wszystkim socjalnym, podobne w swej konstrukcji i sposobie funkcjonowania do podstawowego systemu ubezpieczeń w rolnictwie. Ważnym kierunkiem działań w tej sferze są też prace nad przepisami określającymi zasady finansowania modernizacji gospodarstw rolnych. Większość z wymienionych wyżej przepisów była ostatnio lub jest aktualnie przedmiotem intensywnych prac, zmierzających w szczególności do dostosowania tych aktów prawnych do standardów, możliwości oraz ograniczeń, jakie wynikają z regulacji unijnych.

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego jest niezbędna, by wraz z pozostałymi aktami prawnymi o charakterze strukturalnym, sukcesywnie porządkować złożone kwestie ekonomiczne i społeczne towarzyszące przemianom strukturalnym rolnictwa. Jej uchwalenie było nie tylko zasadne, lecz także konieczne. To właśnie „strukturalne” ustawodawstwo, stosowane konsekwentnie w innych krajach, okazuje się skutecznym instrumentem oddziaływania państwa na przemiany agrarne. Nie chodzi tylko o dobrze poznany i już nagłośniony w Polsce przykład francuskiego SAFER-u. Na podobnej zasadzie wspierane są dostosowania strukturalne w Hiszpanii, gdzie funkcjonuje IRYDA czy we Włoszech Enti di sviluppo.

Na potrzebę tworzenia spójnego systemu instrumentów strukturalnego oddziaływania w ramach prawa krajowego, a wśród nich instytucji typu SAPER wyposażonych w szczególne uprawnienie do nabywania gruntów z rąk prywatnych w celu oddziaływania na poprawę struktury agrarnej i ukierunkowanie przepływu gruntów na powstające nowoczesne gospodarstwa rolne, wskazywał już Ił Plan (Memorandum) Mansholta przedłożony Komisji w 1968 r. Najważniejsze założenia tego Memorandum były później i są praktycznie do dzisiaj sukcesywnie wdrażane w ramach wspólnotowego ustawodawstwa strukturalnego oraz poprzez ustawodawstwa krajów- członkowskich.

Leave a Reply